Na czym polega CIT estoński i komu się opłaca?

CIT estoński to rozwiązanie funkcjonujące w polskim systemie podatkowym od 2021 roku, które z roku na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem podatników. Jakie są jego zasady? Kto może z niego skorzystać i czy zawsze jest to opłacalne dla przedsiębiorstwa?

Co to jest CIT estoński?

CIT estoński to potoczna nazwa ryczałtu od dochodów spółek, czyli formy opodatkowania dochodów z działalności określonych podatników CIT. Rozwiązanie to wprowadzone zostało do polskiego porządku prawnego w 2021 roku i rekomendowane jako prosty oraz przyjazny model opodatkowania wybranych spółek. Wśród najważniejszych korzyści płynących z CITu estońskiego ustawodawca wymieniał:

• brak bieżącego podatku i poprawę płynności finansowej podatnika,
• możliwość obniżenia łącznego opodatkowania spółki i wspólników,
• możliwość reinwestowania zysków.

W swoim założeniu ryczałt od dochodów spółek miał też zachęcić do inwestowania, promować innowacyjność firm i zwiększyć konkurencyjność polskiego rynku.

CIT estoński – dla kogo?

Zgodnie z danymi udostępnianymi przez Ministerstwo Finansów w serwisie gov.pl na dzień 5 marca 2025 roku CITem estońskim rozliczało się w Polsce ponad 20 400 podmiotów.

Z CIT estońskiego mogą skorzystać:

• spółki z o.o.,
• spółki akcyjne,
• spółki komandytowe,
• spółki komandytowo-akcyjne,
• proste spółki akcyjne.

Ustawodawca zastrzegł dodatkowo, że muszą one spełnić łącznie następujące warunki:

1. Struktura przychodów: Przychody pasywne (np. odsetki, prawa autorskie) nie mogą stanowić więcej niż 50% całości przychodów.
2. Zatrudnienie: Minimum 3 pracowników na pełnych etatach w przypadku dużego podatnika lub 1 pracownik w przypadku małego podatnika.
3. Struktura udziałów: Wspólnikami muszą być wyłącznie osoby fizyczne, które nie posiadają praw majątkowych związanych z fundacjami, trustami lub innymi stosunkami powierniczymi (z wyjątkiem fundacji rodzinnych). Zakres tego ograniczenia wynika wprost z ustawy o CIT i w praktyce wymaga analizy przy nietypowych strukturach udziałowych.
4. Brak własności w innych podmiotach: Spółka nie może posiadać udziałów, akcji ani praw majątkowych w innych spółkach, funduszach inwestycyjnych lub instytucjach wspólnego inwestowania.
5. Złożenie zawiadomienia: Podatnik musi zgłosić wybór CIT estońskiego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w wyznaczonym terminie – do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego, w którym ma obowiązywać CIT estoński. Zgłoszenia należy dokonać na formularzu ZAW‑RD, który trzeba złożyć do urzędu skarbowego najpóźniej do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym chce się stosować CIT estoński.

Skorzystanie z wyboru opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek możliwe jest także w przypadku nowopowstałych podmiotów. Warunek dotyczący struktury przychodów określany jest wówczas w oparciu o pierwszy rok podatkowy, a zatrudnienia określonej liczby pracowników dotyczy nieobejmowania roku rozpoczęcia działalności i następnych 2 lat podatkowych.

W sposób szczególny ustawodawca określił także warunki korzystania z CITu estońskiego przez tzw. małych podatników. Warunek dotyczący zatrudnienia na umowę o pracę zmodyfikował bowiem do konieczności zatrudnienia co najmniej jednej osoby, a w przypadku umowy innej niż umowa o pracę wydatki związane z wynagrodzeniem muszą wynosić co najmniej przeciętne wynagrodzenie.

Jak się zatem okazuje krąg podatników, którzy mogą skorzystać z opodatkowania ryczałtem od przychodów spółek, jest szeroki.

Warto także zaznaczyć, że spółki korzystające z CIT estońskiego, jako podatnicy CIT, są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania rocznych sprawozdań finansowych zgodnie z ustawą o rachunkowości.

Z estońskiego CIT nie skorzystają natomiast spółki znajdujące się w upadłości lub likwidacji ani podmioty korzystające ze zwolnień podatkowych w specjalnych strefach ekonomicznych lub na podstawie decyzji o wsparciu.

Zasady opodatkowania CITem estońskim

CIT estoński to ryczałt od dochodów spółek, w którym kluczowa zmiana polega na tym, że spółka nie płaci bieżącego CIT od wypracowanego zysku dopóki ten zysk pozostaje w firmie.

Obowiązek zapłaty podatku w CIT estońskim powstaje co do zasady dopiero, gdy pojawi się jedno ze zdarzeń opodatkowanych, w szczególności:

• wypłata zysku wspólnikom (dywidenda),
• tzw. ukryte zyski (świadczenia na rzecz wspólników lub podmiotów powiązanych, które w praktyce zastępują dywidendę),
• wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą.

W efekcie spółka może reinwestować zysk „brutto” bez corocznego pomniejszania go o klasyczny CIT.

Stawki podatkowe w CIT estońskim

W CIT estońskim stawka ryczałtu zależy od statusu podatnika:

• 20% – dla dużych podatników
• 10% – dla małych podatników

To jednak nie jest pełna odpowiedź na pytanie „ile wynosi podatek”. W praktyce liczy się łączny podatek spółka + wspólnik.

Definicja małego i dużego podatnika

Mały podatnik – zgodnie z przepisami prawa, małym podatnikiem jest podmiot, którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku VAT) w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła równowartości 2 milionów euro w przeliczeniu na złotówki według kursu średniego ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedniego. W przypadku małych podatników obowiązują następujące zasady:

• dla CIT tradycyjnego 9% stawka podatku,
• dla CIT estońskiego niższa stawka podatkowa wynosząca 10%, a także zmniejszone wymagania w zakresie zatrudnienia (minimum 1 pracownik na pełen etat zamiast 3).

Duży podatnik – jest to podmiot, który przekracza próg przychodów wyznaczony dla małego podatnika. W przypadku dużych podatników obowiązują standardowe zasady:

• dla CIT tradycyjnego 19% stawka podatku,
• dla CIT estońskiego wyższa stawka podatkowa wynosząca 20%, a także pełne wymagania dotyczące liczby zatrudnionych pracowników tj. minimum 3 osoby na pełny etat.

Dlaczego CIT estoński bywa tańszy mimo stawki 20% zamiast 19% jak w tradycyjnym CIT?

W klasycznym modelu (tradycyjny CIT) występują zwykle dwa poziomy opodatkowania:

1. Spółka płaci CIT od zysku – 19% lub 9%.
2. Wspólnik płaci PIT od dywidendy – 19%.

W CIT estońskim też pojawiają się dwa podatki przy dywidendzie:

1. Spółka płaci ryczałt od kwoty wypłacanej wspólnikom w formie dywidendy – 20% lub 10%.
2. Wspólnik płaci PIT od dywidendy – 19% minus odliczenie!

Różnica jest więc taka, że w CIT estońskim wspólnik ma prawo odliczyć część CIT zapłaconego przez spółkę od swojego PIT od dywidendy. To właśnie powoduje, że łączny ciężar podatku jest niższy.

Ile wynosi to odliczenie?

• jeżeli spółka jest dużym podatnikiem, wspólnik odlicza 70% CIT zapłaconego przez spółkę od PIT od dywidendy,
• jeżeli spółka jest małym podatnikiem, wspólnik odlicza 90% CIT zapłaconego przez spółkę od PIT od dywidendy.

Przykłady liczbowe „czarno na białym”

Poniższe przykłady pokazują łączny podatek przy założeniu, że spółka wypracowała 1 000 000 zł zysku i cały zysk jest finalnie wypłacony wspólnikom jako dywidenda.

Tradycyjny CIT 19% (duży podatnik) + PIT od dywidendy 19%

Zysk brutto spółki: 1 000 000 zł
CIT spółki 19%: 190 000 zł
Zysk do wypłaty po CIT: 810 000 zł
PIT wspólnika 19% od dywidendy: 153 900 zł

Łączny podatek: 190 000 zł + 153 900 zł = 343 900 zł
Efektywne opodatkowanie: 343 900 zł / 1 000 000 zł = 34,39%

CIT estoński 20% (duży podatnik) + PIT od dywidendy 19% minus odliczenie 70%

Zysk brutto spółki: 1 000 000 zł
CIT estoński spółki 20%: 200 000 zł
PIT wspólnika 19% od dywidendy: 190 000 zł
Odliczenie od PIT: 70% x 200 000 zł = 140 000 zł
PIT do zapłaty po odliczeniu: 190 000 zł – 140 000 zł = 50 000 zł

Łączny podatek: 200 000 zł + 50 000 zł = 250 000 zł
Efektywne opodatkowanie: 250 000 zł / 1 000 000 zł = 25%

Tradycyjny CIT 9% (mały podatnik) + PIT od dywidendy 19%

Zysk brutto spółki: 1 000 000 zł
CIT spółki 9%: 90 000 zł
Zysk do wypłaty po CIT: 910 000 zł
PIT wspólnika 19% od dywidendy: 172 900 zł

Łączny podatek: 90 000 zł + 172 900 zł = 262 900 zł
Efektywne opodatkowanie: 262 900 zł / 1 000 000 zł = 26,29%

CIT estoński 10% (mały podatnik) + PIT od dywidendy 19% minus odliczenie 90%

Zysk brutto spółki: 1 000 000 zł
CIT estoński spółki 10%: 100 000 zł
PIT wspólnika 19% od dywidendy: 190 000 zł
Odliczenie od PIT: 90% x 100 000 zł = 90 000 zł
PIT do zapłaty po odliczeniu: 190 000 zł – 90 000 zł = 100 000 zł

Łączny podatek: 100 000 zł + 100 000 zł = 200 000 zł
Efektywne opodatkowanie: 200 000 zł / 1 000 000 zł = 20%

Analiza korzyści i ryzyk CIT estońskiego

Korzyści z CIT estońskiego:

1. Efektywna stawka podatkowa: Dzięki odroczeniu CIT i mniejszym obciążeniom PIT, efektywna stawka wynosi od 25% do 20% dla małych podatników.
2. Poprawa płynności finansowej: Odroczenie podatku pozwala firmom zatrzymać więcej środków na inwestycje.
3. Uproszczenie rozliczeń podatkowych: Brak bieżącego ustalania dochodu podatkowego i opłacania zaliczek na CIT.

Ryzyka związane z CIT estońskim:

1. Ograniczenia przychodowe: Przychody pasywne powyżej 50% wykluczają przedsiębiorstwo z CIT estońskiego.
2. Ryzyka formalne: Od 2024 roku rośnie liczba interpretacji, w których organy podnoszą wagę stałej weryfikacji warunków estońskiego CIT. Kluczowe obszary to przychody pasywne, forma zatrudnienia i poprawność sprawozdań finansowych.

Co to jest przychód pasywny?

Przychód pasywny to przychód uzyskiwany z działalności, która nie wymaga aktywnego zaangażowania w prowadzenie operacji biznesowych. W kontekście CIT estońskiego, za przychody pasywne uważa się między innymi:

• przychody z wierzytelności,
• odsetki i pożytki od wszelkiego rodzaju pożyczek,
• przychody z części odsetkowej raty leasingowej,
• przychody z poręczeń i gwarancji,
• przychody z praw autorskich lub praw własności przemysłowej,
• przychody ze zbycia praw autorskich, praw własności przemysłowej lub realizacji praw z instrumentów finansowych,
• przychody z transakcji z podmiotami powiązanymi.

Szczegółowe warunki dotyczące zatrudnienia przy CIT estońskim

Warunki dotyczące zatrudnienia różnią się dla małych i dużych podatników. Oto szczegółowe wymogi:

Dla dużego podatnika:

• firma musi zatrudniać co najmniej 3 pracowników na podstawie umowy o pracę (w przeliczeniu na pełne etaty) przez minimum 300 dni w roku podatkowym,
• jeśli rok podatkowy jest krótszy, wymagane jest zatrudnienie przez co najmniej 82% dni przypadających w tym okresie,
• zatrudnione osoby nie mogą być udziałowcami, akcjonariuszami ani wspólnikami spółki.

Alternatywnie, jeżeli pracownicy są zatrudnieni na umowy inne niż o pracę, firma musi ponosić na ich rzecz miesięczne wydatki w wysokości minimum trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w sektorze przedsiębiorstw. Na wynagrodzenie to muszą być odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy oraz składki ZUS.

Dla małego podatnika:

• wystarczy zatrudnienie 1 pracownika na podstawie umowy o pracę w przeliczeniu na pełny etat,
• alternatywnie, w przypadku innych form zatrudnienia, wydatki na wynagrodzenie muszą wynosić co najmniej 1-krotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w sektorze przedsiębiorstw, wraz z obowiązkiem odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy i składek ZUS.

Ważne uwagi:

• warunki dotyczące zatrudnienia nie obowiązują w pierwszym roku działalności firmy ani w kolejnych dwóch latach dla nowo założonych spółek,
• zatrudnienie na wymaganym poziomie jest jednym z kluczowych warunków korzystania z CIT estońskiego – jego niespełnienie może skutkować koniecznością rezygnacji z tej formy opodatkowania.

CIT estoński a koszty

CIT estoński eliminuje konieczność ustalania kosztów uzyskania przychodów dla celów bieżącego rozliczania CIT, ponieważ podatek nie jest liczony od dochodu podatkowego. Nie oznacza to jednak, że koszty przestają mieć znaczenie – kwalifikacja wydatków pozostaje istotna z punktu widzenia ukrytych zysków oraz wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

W spółkach, w których model biznesowy opiera się na wysokich kosztach podatkowych (np. inwestycyjnych lub produkcyjnych), tradycyjne opodatkowanie może być korzystniejsze, ponieważ koszty te realnie obniżają podstawę opodatkowania.

Jak długo można korzystać z CIT estońskiego?

Wybór CIT estońskiego dokonywany jest na okres czterech kolejnych lat podatkowych. Po upływie tego okresu opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek automatycznie przedłuża się na kolejne czteroletnie okresy, o ile podatnik nadal spełnia ustawowe warunki. W praktyce oznacza to, że nie istnieje maksymalny limit czasu korzystania z CIT estońskiego – spółka może pozostać na tym systemie przez wiele lat, pod warunkiem bieżącego spełniania wymogów formalnych i materialnych.

Porównanie CIT estońskiego z tradycyjnym CIT

CIT estoński – kiedy warto z niego skorzystać?

W praktyce CIT estoński najlepiej sprawdza się w określonych modelach biznesowych i przy konkretnym sposobie funkcjonowania spółki. Nie jest to rozwiązanie dla każdego, ale przy spełnieniu określonych warunków może przynieść istotne oszczędności podatkowe oraz poprawić płynność finansową. Kluczowe jest zrozumienie, kiedy jego wybór ma sens z punktu widzenia codziennego działania spółki.

CIT estoński najczęściej sprawdza się w spółkach, które:

• reinwestują większość zysków zamiast regularnie wypłacać dywidendy,
• są nastawione na wzrost wartości spółki, a nie bieżącą konsumpcję zysków,
• prowadzą realną działalność operacyjną, a nie działalność pasywną lub holdingową,
• mają prostą strukturę właścicielską – wspólnikami są osoby fizyczne,
• osiągają głównie przychody operacyjne, a przychody pasywne nie przekraczają 50%,
• nie transferują środków do wspólników innymi kanałami niż dywidenda,
• spełniają w sposób stabilny warunki zatrudnienia, bez działań pozornych.

Są jednak pewne pułapki. Wprowadzone przepisy, mimo że miały być czytelne i przejrzyste, zakładały stosunkowo dużo wyłączeń, co skutkowało obawami wielu przedsiębiorców. Dzisiejsze znowelizowane przepisy dość precyzyjnie określają jednak warunki takiego opodatkowania, co znajduje swoje odzwierciedlenie w statystykach. W praktyce najczęstsze błędy dotyczą wynagrodzeń przy umowach cywilnoprawnych. Wymogi kwotowe są niekiedy źle realizowane, co w ocenie organów może powodować utratę prawa do ryczałtu. Dziś to jedno z głównych praktycznych ryzyk.

Spółka może ponadto dysponować na co dzień większymi kwotami i tym samym poszerzać zakres inwestycji oraz poprawić płynność finansową przedsiębiorstwa.

Nie ma konieczności ustalania kosztów uzyskania przychodów dla celów bieżącego rozliczania CIT, jednak kwalifikacja wydatków pozostaje istotna z punktu widzenia ukrytych zysków i wydatków niezwiązanych z działalnością. Kluczowe jest także stałe monitorowanie, czy przychody pasywne nie przekraczają limitu 50% całości przychodów. W tym zaś świadomemu przedsiębiorcy pomoże wykwalifikowane biuro rachunkowe.

Podsumowując, CIT estoński najlepiej pasuje do spółek operacyjnych, które rozwijają biznes, zatrzymują zyski w firmie i nie traktują spółki jako bieżącego źródła prywatnych wypłat.

Na co zwrócić szczególną uwagę decydując się na CIT estoński w 2026 roku?

1. Podpisy sprawozdań finansowych – kluczowym ryzykiem jest poprawność podpisania sprawozdania finansowego przez wszystkie osoby wskazane w ustawie. Błąd formalny może powodować utratę prawa do ryczałtu.
2. Zatrudnienie – organy badają nie tylko formalną liczbę etatów, ale też realne wykonywanie pracy.
3. Przychody pasywne – przedsiębiorcy z wysokim udziałem odsetek i licencji powinni prowadzić bieżący monitoring.
4. Zmiany właścicielskie – każda zmiana struktury udziałów powinna być analizowana pod kątem spełniania warunków CITu estońskiego.
5. Stała dokumentacja – przedsiębiorca powinien dokumentować spełnianie warunków, bo w praktyce kontrole KAS (Krajowej Administracji Skarbowej) w latach 2024–2025 skupiały się właśnie na formalnościach.

Pytania, które powinien sobie zadać przedsiębiorca rozważający CIT estoński

1. Czy zatrzymujesz większość zysków w firmie?
2. Czy masz mało przychodów pasywnych (mniej niż 50% całości)?
3. Czy planujesz znaczące inwestycje w rozwój działalności?
4. Czy Twój model działalności nie opiera się na wysokich kosztach podatkowych, które w tradycyjnym CIT realnie obniżają podstawę opodatkowania?
5. Czy spełniasz wymogi dotyczące zatrudnienia (3 pracowników w przypadku dużego podatnika lub 1 pracownik w przypadku małego podatnika)?

Jeśli w przypadku Twojej firmy odpowiedź na większość powyższych pytań jest twierdząca, powinieneś poważnie rozważyć CIT estoński.

Jeśli zastanawiasz się nad przejściem na CIT estoński i chciałbyś dowiedzieć się więcej na ten temat – zapraszamy do kontaktu z naszym biurem rachunkowym oraz zapoznania się z ofertą księgowości online dla spółek.

Zobacz również:
Formy zatrudnienia wspólników i pracowników w spółce z o.o.
Rejestracja VAT krok po kroku – kto ma obowiązek, kto jest zwolniony